|
An dus onns scumond da fimar?
Ageid linguistic
28.04.2005 - 08:24
G.N.S. Glindesde ò l’uniun d’ustiers da Surmeir, exclus Lai, salvo la sia radunanza. Chitos agls ustiers fon las paias minimalas, igls 0.5 ‰ e la lescha d’ustiers. Schinavant tgi vign introduia en scumond uffizial da fimar è da chintar cun anc pi pac stgamgiamaint. La staschung d’anviern è stada pitost mediocra. En segn positiv è schi la reducziun dalla taglia sen plevaleta niss acceptada.
Igl è gio dadei usit tgi la Gastro Alvra-Surses salva curt siva la staschung d’anviern sia radunanza generala. Alternont ò chella li eneda an Surses ed igl onn sessour an Val Alvra. La radunanza 2005 è stada a Riom e rivos èn 30 ustiers ed ustieras. Danovamaintg ègl sa musso tgi igls ustiers dallas vischnancas pitschnas mossan interess per chella, dantant cun pacas excepziuns igls ustiers digls lis turistics betg. Igl antop digls ustiers scumainza adegna cun en program lateral. Glindesde èn igls ustiers stos a vurdar igl indrez da far neiv dallas Pendicularas Savognin SA. Teias Wasescha, igl directer tecnic dallas pendicularas ò do pled e fatg allas donnas ed agls omens, tg’on tadlo cun attenziun las explicaziuns interessantas.
I vign consumo pi pac
Davent da Savognin è la societad sa randeida a Riom agl restorant Taratsch. Toni Maissen, igl parsoura dall’uniun ò mano speditivmaintg la radunanza. Tranter oter ò el detg tgi igl mument vegia l’uniun 55 commembers. Aint igl decurs digl davos onn èn sortias dall’uniun otg ustiers e da nov èn nies vetiers angal treis. Chegl ò per part er da far cun la midada permanenta digls ustiers. Chella situaziun è pero betg angal ainten la nossa regiun. A Coira per exaimpel dattigl blers ustiers tgi magnan angal en onn en affar e fitg blers tgi calan da far d’ustiers siva d’en mez onn. Igl president ò menziuno tgi la staschung da stad e chella d’anviern seian stadas cuntantevlas e da bunga media, chegl tgi corresponda pitost ad ena diminuziun. All’antschatta da schaner 2005 è eida an vigour la nova lescha da 0.5 promil. Oss siva quatter meis èn igls amprems resultats avant mang e chels demossan cleramaintg tgi igl sa cuntigneir da consumar digl giast è sa mido. Chegl surtot tar igls giasts regulars u detg oter ve dalla meisa radonda. Toni Maissen, ò detg tgi cun chella lescha seia igl stgamgiamaint sa diminuia ed ins vegia da chintar er aint igl futur cun chegl. Or digl mez digls ustiers è er nia detg tgi las bleras controllas dalla pulizeia donnageschan fitg igls restorants. Fluregn Fravi, igl magnafatschenta da Gastro Grischun ò detg tgi el vigna a contactar cunsiglier Martin Schmid, pertutgont las controllas savensas. El ò pero menziuno tgi pi prubabel ins vegia pacas pussebladads da miglurar chella situaziun.
Ena soluziun pigls
affars pitschens
Cler pleds ò Toni Maissen, detg pertutgont en scumond da fimar general. El spetga da Gastro Grischun e Gastro Suisse tgi s’angaschan per chella tgossa e cattan cun las instanzas ena soluziun gista. Surtot dovrigl ena soluziun per igls restorants pi pitschens tgi disponan betg da dus localitadas. Fluregn Fravi, ò detg tgi 70% digls giasts feman betg. Pertutgont igl betg fimar seia igls davos onns nia fatg en grond svilup. Tranter oter ò igl om digl rom menziuno igl scumond da fimar aint igls aeroplans. Fluregn Fravi, ò detg tgi igls medis promovan surtot igl betg fimar, pertge mintg’onn moran 2200 persungas perevia digl fimar. Da menziunar è pero er tgi la Gastro Suisse sustigna pitost igl scumond da fimar tiers tgi 75% digls ustiers dalla Svizra èn betg persiva. Fluregn Fravi, ò detg tgi de u de vignan introdueidas las normas dalla EU, ed alloura ègl da supponer tgi dat en scumond da fimar er an Svizra. Igl manader da Gastro Grischun, ò pero er detg tgi igl fimar vegia er da far cun piglier risguard a l’oter giast. I dat differents restorants tgi scumondan da fimar durant las ouras tgi vign sarvia giantar u tschagna.
Paias, e taglia sen plevaleta
Igls davos set onns ò la paia minimala ainten la gastronomeia fatg en grond svilup. Davent digl 1999/2000 anfignen oz èn las paias neidas per 34% pi otas. Tenor regiun gudogna en cumpogn digl ester, sainza mastier, tgi lavoura aint igl office 3’150.– fr. brutto, respectivmaintg 2’835.– fr. brutto. Chellas cefras gravageschan ferm la cassa digls ustiers. Igls gastronoms speran er tgi detta ena midada dalla lescha e tgi mintgign tgi scumainza a far agl ustier vegia d’aveir cunaschientschas minimalas dalla prescripziun da victualias e dalla higenia. Per evitar costs pi ots è da sperar tgi vigna mido la taxa da taglia sen plevaleta. Per introdueir chella da nov sen 3.6% dovrigl pero ena revisiun dalla constituziun. Siva dalla radunanza ò scumanzo la part divertenta e tots on galdia la bunga taschagna tar igls collegas Ruth e Werner Widmer.
Legendas:
Anc ègl betg schi gliunsch. Schi dat pero en scumond da fimar general, alloura vogl cun igls ustiers anc pi mal.
| 
